ĐOÀN THUẬN.2

“ DƯỚI BÓNG MÂY "
__________________________________________________

DU TỬ và CỤ GIÀ.
.

Ngay sau ngày “đình chiến”54, Ba tôi rời rừng Sao Cháy, xuống Láng Găng,
chuẩn bị về Cái Bè thăm họ hàng sau nhiều năm cách biệt. Tại đây, Ba cho tôi biết
Mợ Tư là Mẹ của tôi vì tôi đã xa Mẹ, làm Con Nuôi của Cô Dượng Bảy, từ lúc chưa
tròn một tháng tuổi. Ba Bảy hướng dẫn tôi cách về La Gi tìm thăm Mẹ. .

Từ Bến Lội, dọc theo bờ biển, tôi đi về hướng mặt trời mọc. Khi trời tắt nắng,
tôi đứng trước một cửa sông, nhìn nước cuồn cuộn chảy ra biển. Bổng nhiên, một
cụ già tóc bạc kéo tôi vào chòi lá bên bờ Hồ Tôm và dặn “nước lớn, trời tối, chớ dại”.
Lúc rạng đông, cụ dắt tôi qua cửa sông và bảo ”đến Chợ Cá Biển, hỏi Bến đò Tân Lý”.Tôi thầm bước đi, không dám hỏi tên cụ, nhưng hình ảnh Cụ Già thánh thiện vẫn ẩn hiện trong trí nhớ khù khờ của tôi.

Đến bến đò Tân Lý, tôi hỏi thăm về bà Lý Ngự. Ông lái đò giao đò cho một
chàng trai, rồi dẫn tôi đến ngôi nhà ngói cũ trong vườn cây ăn quả, cạnh đường xe bò. Tại đây, Mẹ tôi mừng rơi nước mắt khi nghe đứa con trai út, lần đầu tiên, gọi Mợ Tư là “Mẹ”. Ngay sau đó, Mẹ cùng ông lái đò đưa tôi đến một nền nhà cũ, ngổn ngang gạch đá và cỏ dại. Mẹ ôm mặt khóc thầm khi ông lái đò buồn rầu nhắc lại vài chuyện đã qua. Cha tôi đã qua đời trên đường chạy giặc, khi Pháp chiếm ngôi nhà ngói đẹp, trên nền đất này, làm đồn Tân Lý. Giờ đây, Mẹ tôi ở nhờ nhà Dì Năm, chằm lá mướn, sống qua ngày.

Ông lái đò khuyên tôi ở lại kiếm việc làm để Mẹ tôi bớt buồn khổ. Tôi cũng nghĩ như vậy và nhận việc chăn trâu cho anh Năm Cận. Một năm 20 dạ lúa, ăn ở nhà chủ, không phải ở nhà mình. Do đó, khi thả trâu láng, tôi cùng nhóm bạn chăn trâu Láng Đá vào rừng chặt cây săn cắt lá buông…tích trữ từng ngày, để dựng một căn nhà lá trên nền đất cũ cùa Cha tôi, để Mẹ tôi không còn ăn nhờ ở đậu nhà Dì Năm.

Hai năm sau, vào đêm trăng mờ, Cụ Già vội nhét vào tay tôi chiếc lá bàng khô rồi biến mất. Trên chiếc lá có bốn chữ “Bảy Bản bị bắt”.Từ giả Mẹ, xa quê, tôi xuống Láng Găng gặp lại Má Bảy. Láng Găng giờ không còn yên tĩnh như xưa. Người Bắc di cư về đây càng ngày càng đông. Má tôi chuyển ra Bến Lội ở kế nhà Bà Năm Hẹ. Vài người lạ gọi tôi là “vẹm con”. Má Bảy buồn buồn nói rõ “con Việt cộng”. Tôi tự cảm thấy có điều gì không ổn.

Bất ngờ, thầy Thân đưa tôi lên Bà Rịa, đến thẳng cổng sau vào Tu viện Saint Paul, gặp Dì phước tên Ân. Dì Ân dặn tôi không được đi đâu, ở tạm tại nhà kho, chờ làm khai sanh mới và cho tôi thi thử để xác định trình độ học tập. Nửa tháng sau, Mẹ Bề Trên đưa cho tôi tờ Thế vì Khai Sanh. Theo đó, tôi là Trần văn Thuận, cha là Trần văn Ngự. Dì Ân cũng cho biết tôi đủ điều kiện dự thi bằng Tiểu Học và cho phép tôi về thăm nhà.

Lúc này, Má Bảy chuyển về La Gi, ở trọ trước Nhà Thờ Vinh Tân. Đêm đầu tiên tôi về đây, khi ngồi nghe Má Bảy kể những chuyện buồn sau ngày Ba Bảy bị đày ra Côn Đảo, thình lình Cụ Già ghé vào nói nhỏ “chủ nhà là vợ của một đại tá, hãy cẩn thận” rồi cụ đi nhanh vào hẻm tối. Má tôi trầm ngâm một hồi lâu và bảo tôi quay lại Tu Viện gấp.

Khi gà gáy, tôi qua Tân Lý thăm Mẹ tôi, rồi đón xe đò trở về Bà Rịa. Trên xe,
tôi nghe thì thầm lời dặn dò của Cụ Già mà tôi không biết tên:“chớ dại,hãy cẩn thận”.

Bà Rịa,1960
CÁT SỸ

CỤ GIÀ KHÔNG TÊN

Ngoài hè, ai đó thở dài.
Buồn rầu tóc phả bờ vai gầy gò.
Lòm khòm dáng lạnh co ro.
Thều thào chép miệng, giọng ho khàn khàn.

Ngày tàn chiều xuống đêm sang.
Dò tìm vách cũ hoang tàn dựa lưng.
Nằm ngồi lớ ngớ lừng khừng.
Lơ mơ ngẩng mặt nửa chừng ngó mong.

Nhớ thương nước mắt lưng tròng.
Thấy đâu sương khói bềnh bồng đó đây.
Gậy lê quờ quạng qua ngày.
Lang thang xóm vắng, loay hoay phố nghèo.

Cô đơn phiền muộn ăn theo.
Không nhà người lạ, đường heo hút dài.
Lần về cát bụi một mai.
Buông tay yên nghỉ bên ngoài thời gian.

ĐOÀN THUẬN
.
tranh của Antonio Fontanes..

_______________________________________________________________
.
Bài trên đây được lưu lại dưới tiêu đề

DU TỬ
"DƯỚI BÓNG MÂY"
tg.Cát Sỹ
[tr.51]

ĐOÀN THUẬN 2
"tác giả tác phẩm"

TÁC GIẢ
.
CÁT SỸ

   ĐOÀN THUẬN tên thật là Trần văn Thuận, tự Cát Sỹ. Sinh năm 1943 tại Xuyên Mộc, tỉnh Bà Rịa (theo khai sanh). Thực ra, ông sinh năm Canh thìn, 1940, tại làng Tân Lý, La Gi, tỉnh Bình Thuận, trong một gia đình khá giả. Cha ông là Trần Văn Ngự, một lý trưởng của làng trong nhiều năm.
Năm 1946, Pháp chiếm nhà làm đồn Tân Lý và cha ông đã qua đời trên đường chạy giặc. Ông theo Ba Má nuôi tản cư qua những cánh rừng dọc theo bờ biển từ La Gi đến Bình Châu.
Sau 1954, gia đình ly tán, ông lưu lạc nhiều nơi, làm nhiều công việc để được đi học và đã
+ học xong tiểu học ở Bình Châu,
+ học trung học đệ nhất cấp ở Gia Định,
+ học ban tú tài ở Bà Rịa, .
+ học Đại học Văn khoa, Đại học Sư phạm ở Sài Gòn.

Năm 1963, ông dạy Văn tại trung học tư thục Thánh Tâm,Thánh Mẫu,Thủ Khoa Huân, ở Sài Gòn.
Năm 1969, ông tốt ngiệp Đại học Sư phạm Sài Gòn, ngạch Giáo sư trung học đệ nhị cấp. Ra trường ông lập gia đình với cô Phạm Thị Kim Thoa và dạy Văn tại trung học Hà Tiên, tỉnh Kiên Giang.      .
Năm 1972, ông chuyển nhiệm sở về trung học Bình Tuy dạy Anh văn và dạy thêm tại trung học tư thục Vinh Tân, Bồ đề Quảng Đức.

Sau 1975, ông được trả quyền công dân và xếp vào loại giáo viên lưu dung.dạy Văn tại trường Cấp 3 Hàm Tân, huyện Hàm Tân, tỉnh Thuận Hải .
Năm 1977,làm phó hiệu trửơng trường Cấp 3 Hàm Tân, huyện Hàm Tân, tỉnh Bình Thuận.
Năm 1994, làm hiệu trưởng Trung học Bán công Nguyễn Huệ, tại La Gi, tỉnh Bình Thuận    .

Năm 2007, ông nghỉ hưu tại Thảo Điền, Tp.Hồ Chí Minh.
.